Close

Wrakduiken in Bretagne 2010

Vanaf 29 september t/m 5 oktober 2010 gingen Gerard en Onno naar Bretagne, Frankrijk voor een wrakduik expeditie. In de zes duikdagen worden verschillende diepe wrakken bezocht op dieptes tot 70 meter. Ook zullen we wrakduikguru Vic Verlinden supporten bij zijn duik naar het op 125 meter diepte gelegen wrak van de SS Egypte.

Het beloofde een spannende week te worden, waarbij alle vaardigheden van het technisch duiken ingezet zullen worden. Zo duiken we met trimix (zie ook de cursussen van IANTD) en zullen de duiken vanaf een boot ver op zee plaats vinden. We gaan proberen om jullie vanaf locatie op de hoogte te houden met dagelijkse updates, foto’s en mogelijk ook filmbeelden. Houd deze pagina dus goed in de gaten!

De wrakken

Hoewel de duiken die we kunnen gaan maken sterk afhangen van het weer, staan de volgende wrakken op de planning:

  • European – 70 meter
  • Drummond Castle – 70 meter
  • Kleber – 45 meter
  • Egypt – 125 meter (Gerard en Onno onderwater support)
  • Amoco Cadiz – 30 meter


Foto: Wouter Groenewegen

Update 1: 21 september – De Voorbereidingen

De voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang! Zo hebben we al een flinke hoeveelheid flessen verzameld (zie ook de foto) die allen natuurlijk gevuld moeten worden met de juiste gassen. Tijdens de expeditie zullen we duiken met Nitrox en Trimix mengels in dubbel-12L en dubbel 16L flessen. Ook gaat een groot aantal stage-bottles mee voor de decompressie. Gerard’s bus zal zeker tot aan het dak geladen worden met alle duikspullen die we nodig hebben. Hieronder een deel van het inpaklijstje:

  • Dubbelset D16, 3 stuks – gevuld met TX17/50
  • Dubbelset D12, 2 stuks – gevuld met NX/32
  • Stage bottle 10/11 liter, 4 stuks – gevuld met NX/50 en NX/80
  • Stage bottle 6 liter, 3 stuks – gevuld met NX/50 en NX/80
  • Argon bottle 1/3L, 4 stuks – gevuld met lucht of argon
  • Ademautomaten, minimaal 10 stuks als primair, backup en stageautomaat
  • Helium analyser
  • Droogpakken, 3 stuks
  • Onderpakken, 4 stuks
  • etc…

Oh, ja, en dat is alleen voor Gerard en mijzelf… iemand een vrachtwagen te leen? Ach, de eerste flessen zijn inmiddels gevuld, nu de rest nog…

Update 2: Dag 1 – De reis

Na een regenachtige reis zijn we in Bretagne aangekomen. Met onze netjes geladen bus konden we goed vaart maken en reden we zeer voorspoedig de 1040 km naar Frankrijk. Helaas verliep de reis van onze Belgisch mededuikers net iets minder soepel… Na eerst gecontroleerd te zijn door de douane (drugs smokkel, of wat het toch helium?) konden ze na enkele honderden kilometers weer vol in de ankers voor de Gendarmerie… Weer illegale ademgassen? Nee, dus bus van onze Belgische vrienden lag wel erg laag op het wegdek. Na weging van de bus en rekenwerk door oom agent kwamen de fransen tot de conclusie dat de bus 500 kilo (DAT IS VIJFHONDERD KILOGRAM) te zwaar beladen was…

Nu weten we dat een duikfles zo’n 14 kilo weegt, dus reken maar uit wat ze teveel hadden. Oom agent dwong onze vrienden nu om minimaal 500 kilo uit te laden. Zo stond er 500 kilo aan duikapparatuur bij een peage op de stoep. Met drie erg zuur kijkende duikers ernaast. Of ze niet een bus bij konden huren! Oh, en niet te vergeten een boete van 90 euro mocht ook voldaan worden om het avondeten van de agenten te sponseren. Gelukkig was de gendarmerie na 10 minuten weer weg. Wat doe je dan? Dan ga je gewoon weer inladen en rij je verder! Simpel toch? Natuurlijk klopte de meting van de fransen van geen kant en was de bus prima geladen.

Inmiddels waren wij aangekomen in Bretagne. Prachtig weer en een mooi landschap! Meer vragen we niet. Na een lekkere hap eten met de hele groep (ook de Belgische vrachtwagen was aangekomen) zijn we er helemaal klaar voor. Het weer blijft onzeker en de voorspelling ziet er niet best uit voor de komende week, maar we gaan ervoor. Morgen gaan we de eerste duik maken op de Atlantische oceaan, waar veel mooie wrakken op ons liggen te wachten. Als alles goed gaat komen we morgen bij jullie terug met de eerste onderwater foto’s (ook grotduikguru Vic zal mogelijk wat kiekjes schieten)!


De TDC bus

De bus van de Belgen

Een tevreden aankomst

Update 3: Dag 2 – Duikdag 1 – European, diepte 70 meter

Vandaag was het zover, de eerste duikdag. Hoewel de weersvoorspellingen niet heel goed waren was de zee rustig genoeg om uit te varen. Het wrak voor onze eerste duik was de European, gelegen op een diepte van 70 meter. We weten niet veel van dit schip, maar het lijkt een schip te zijn van rond 1900. Het oude schip heeft de boilers nog aan boord. Daarnaast zijn de schroefas goed te zien en staat de structuur van het schip nog goed. Het is een erg mooi wrak om op te duiken, zeker de moeite waard om in de toekomst nog eens op te duiken.

Het begin van de duik is altijd lastig. Om een deinend schap hangen we onze dubbel-12 en dubbel-16 flessen om, daarna nog twee stagebottles erbij tot we beladen zijn met zo’n 65 kilo aan duikapparatuur. Dat is maar weinig minder als ik (Onno) weeg! Na een paar minuutjes wachten zet schipper Gilbert ons af bij de afdaallijn. Na een bubble-check en het goed hangen van een paar slangen dalen we verder af. Rond de 55-60 meter diepte doemt het wrak onder ons op. Even later landen we op het dek op zo’n 68 meter diepte. Dankzij onze trimix mengels (die dit keer wel van sterkte waren) hadden we geen last van narcose. Op deze diepte is dit echt belangrijk. We zijn nu goed scherp en kunnen ons goed orienteren op het wrak. Dat heb ik vorig jaar ook wel eens anders mee gemaakt. Ook leerzaam…

In de verte flitst Vic’s camera als een stroboscoop. Zowel het wrak als Vic’s buddy worden tientallen keren op de foto gezet (zie ook foto 1 hieronder). Gerard, Karl en ik zwemmen ondertussen naar de andere kant van het wrak om daar rond te kijken. Na een klein kwartiertje bodemtijd beginnen we weer aan onze opstijging. We hebben nog 35 a 40 minuten decompressie te gaan voor we weer het water uit kunnen. Op een meter op 40 schieten we onze balonnen, zodat de schipper ons kan volgens terwijl we drijvend in een lichte stroming onze deco doen… Het was een zeer geslaagde eerste duik! Als we er hier nog meer van kunnen maken wordt dit zeker een onvergeteljke week. Eenmaal terug in de haven kunnen de flessen weer gevuld worden. Voor ons zit het er weer op voor vandaag, voor Gilbert begint de uren durende klus van gasblenden… nieuwe wrakken wachten immers op ons!


Wrak European

Spoedreparatie aan Filips rebreather

Gilbert mag onze lege flessen weer vullen

Update 4: Dag 3 – Duikdag 2 – Nelson, diepte 65 meter

Vanmorgen worden we wakker met een sterke wind en regen. Kunnen we duiken, of wordt het toch een dagje Brest? Met enige twijfel rijden we naar het duikcentrum… Gilbert doet echter niet zo moeilijk, natuurlijk gaan we duiken! Met een stevige wind, zo’n windkracht 5 varen we de Atlantische Ocean op. De golven slaan tegen de boot aan en we worden zeiknat aan boord. Eenmaal op de duikstek zijn de golven 3-4 meter hoog. Niet bepaald het beste weer om te duiken, maar vol goede moet springen we overboord…

Op een diepte van zo’n 65 meter ligt het wrak van de Nelson op ons te wachten. Het is een schip van zo rond 1900. Op het dek staat nog een grote ketel. Ook is de schroef nog te zien en ook de ankerwinch is nog aanwezig. Vic’s camera flitst weer als vanoud en we vermaken ons prima. Ook nu duiken we weer met een stevig trimix mengel en twee decogassen. Na een kleine twintig minuten op 65 meter diepte beginnen we rustig aan de terugweg. Aangezien de shitline ook weer naar boven moet schieten we vanaf de bodem onze decobalonnen om daarmee de opstijging te doen. Direct pakt de stroming ons op en drijven we weg van het wrak. Met nog een 35-40 minuten decompressie te gaan drijven we in de oceaan, terwijl boven ons Gilbert in meterhoge golven onze boeitjes volgt.

Aan het eind van de deco steken we onze hoofden weer bovenwater. Mijn hemel wat een golven! De boot vliegt aan kanten op. Hoe komen we in hemelsnaam met deze golven weer veilig aan boord? Gilbert doet zijn uiterste best om de boot op een veilige manier van ons in de buurt te krijgen zonder over ons heen te varen. Na een paar rondjes hebben we onze decoflessen af kunnen geven, maar nu komt de grootste uitdaging na. Het trappetje gaat alle kanten op, terwijl we wel nog onze dubbel 16’s op de rug hebben en dus met 50 kilo een wild ronddeinende boot moeten beklimmen. Na een aardige worsteling lukt het ons allen het trapprtje te beklimmen en kunnen we eindelijk onze duiksets af doen. Nu nog veilig naar de haven komen…
Een uurtje later zijn we veiliger terug in de haven. De bleke gezichten krijgen weer wat kleur en de boot kan weer leeg geladen worden. Tijd voor een kom warme soep, een kop koffie en een biertje. Het was weer een mooi, maar zware dag!

Update 5: Dag 4 – Duikdag 3 – Drummond Castle, diepte 65 meter

Vandaag gedoken op het bekendste wrak duik de regio: de Drummond Castle (meer info volgt). Dit passagiersschip uit het tweede deel van de 19e eeuw ligt hier mooi rechtop op zo’n 65 meter diepte. De drummond castle is een fantasisch schip. Het roer en de propellor zetten er nog op, net als het anker. Op het wrak is veel te vinden, porcelein, kreeften en andere goodies. Filips heeft het zwaar: heerlijk kreeften zwemmen rond en hij heeft niets bij zich om ze te vangen. De kreeften zullen vandaag helaas niet op onze borden komen, maar blijven in leven op het wrak.

Maar voordat we over het wrak verder gaan, nog even wat over de tocht naar het wrak toe… die ging even wat minder soepel. Hoewel Gilbert’s boot wel vaker een beetje rookt, wordt het nu wel erg rokerig. Grote rookwolkden hangen achter onze boot. Ehh, Gilbert, gaat dit allemaal goed? Pas de probleme? Non, wel problemen dus. Gilbert trekt de motorruimte open en wordt verrast door rook, een flinke laag water en natuurlijk flink wat olie. Na een gedetailleerde Franse inspectie blijkt een slang gesprongen te zijn, waardoor een van de twee motoren begint te haperen en een goede laag water in de motorruimte staat. Gilbert pompt de motorruimte leeg en vaart onderstussen door op een motor. Dan duurt het maar wat langer, hoewel we bijna aardig in de problemen zaten. Da’s ook duiken, zullen we maar zeggen.

Teruf naar het wrak. Ondertussen zwemmen we verder over het wrak, wat is hier veel te zien! Jammer genoeg hebben we maar 20 minuten bodemtijd, de diepte telt aardig mee en de decominuten vliegen erbij op onze VR3’s. Onze tijd zit er alweer bijna op, Karl, Gerard en ik verzamelen om de opstijging te beginnen. Ineens ziet Gerard een porceleinen bord in het zand liggen. YES! De eerste souvenier is binnen, een mooi porceleinen bord met de logo’s van de line er nog op! Helemaal Happy geven we elkaar een high-five en pakken we een decoballon om de opstijging te beginnen. Om dit te vieren moeten we maar eens een klein biertje drinken. Morgen gaan we weer verder met de souvenirjacht op de Columbian!


Filip en Vic klaar voor de duik

Karl, Filip en Vic

Gerard en Vic op weg naar het wrak


Ruige kust van Bretagne

Onze franse gasten klaar voor de duik

Drummond Castle, 65 meter diepte

Update 6: Dag 5 – Duikdag 4 – Columbian, diepte 60 meter

Vandaag begonnen, zoals een echte vakantiedag ook kan beginnen: met uitslapen. Een uurtje extra slaap om een beetje uit te deco-en bevalt ook prima. Na het ontbijt komt Vic met logo’s te voorschijn van zijn eigen selecte club van duikers: het Wreck Dive Team. Trots nemen we onze logootjes in ontvangst.

Het wrak van vandaag heeft nog een bijzondere herinnering. Vorige jaar zouden we ook duiken op dit wrak, toen kwam er op het laaste moment een fransman mee aan boord met een bordje met tekst erop. Ons frans is niet zo best, maar na enig navragen kwam het verhaal naar boven. Het was een gedenkteken dat de fransman op het wrak wilde plaatsen, omdat vorig jaar een goede vriendin van hem omgekomen is op dit zelfde wrak. Tijdens een duik was het helemaal mis gegaan. Het plaatsen van het gedenkteken geven nog maar eens extra duidelijk aan dat dit toch best gevaarlijke duiken zijn.

Met deze historie nog in het achterhoofd dalen we vandaag weer af naar het betreffende wrak van de Columbian. Al vrij snel blijkt het zicht vandaag een stuk minder te zijn. Op het wrak hebben we redelijk zicht en is het wel een stuk donkerder dan voorheen. De Columbian is een pasagiersschip. We gokken dat het schip vol gezeten heeft met alcoholisten, want op het hele wrak zijn flessen te vinden (zie ook de foto). Voor de rest is het wrak redelijk in elkaar gezakt. Deze duik houden we kort en we beginnen weer aan onze decostops. Ondanks de slechte voorspellingen hebben we weer een dag kunnen duiken. De zee was zelf vrij rustig, afgezien van metershoge oceaangolven die zo nu en dan voorbij komen rollen. Misschien een overblijfsel van het slechte weer van afgelopen nacht. Morgen gaan we weer terug naar de Nelson op 65 meter diepte, we hopen weer op mooi weer!

Gerard en Vic

Nog een extra fototje van de mooie kust

De Columbian ligt vol met flessen (wijn?)

Update 7: Dag 6 – Duikdag 5 – Nelson, diepte 65 meter

Het is weer topweer in Bretagne! Met volle zon varen we weer uit voor een diepte duik tussen de eilanden Ile de Molene en Quissant in. Vandaag staat de Nelson weer op het programma, op een diepte van 65 meter. Met volle flessen dalen we af langs de lijn de diepte in. Zoals altijd is de shot-line weer onze lijdraad de onbekende diepte in. Het altijd weer mooi om zo de diepte in de gaan op de volle zee.

Op het wrak treffen we een stuk beter zicht dan gisteren. We kunnen weer aan de slag! Filip heeft een ijzere pen mee genomen in de hoop een kreeft of krab op het wrak de kunnen vinden om een koningsmaal te verzorgen. Karl, Gerard en ik zien op een moment een enorme krab, helaas is Filip aan de andere kant van het wrak en kan dit monster voor vandaag in leven blijven (tot grote spijt van Filip, die het weer zwaar heeft als hij het hoort). Op het wrak zien we de machinekamer en overal grote stukken kool. Even vragen we ons af wat deze grote, zwarte brokken zijn, dan realiseren we ons dat dit het kool is waar zo’n 100 jaar geleden het wrak zijn motoren mee stookte.

Na 15 minuten op het wrak beginnen we onze opstijging met het schieten van een boei naar de oppervlakte. Op een diepte van 45 meter begint mijn reel ineens hard te spinnen. Dit kan niet goed zijn, onze decoballon of de lijn naar boven moet ergens achter blijven steken. Misschien een schip, of mogelijk de ankerlijn die Gilbert aan het ophalen is. We hebben geen keus dan de reel vast te zetten zodat deze niet helemaal af rolt en laten de reel en hiermee onze weg naar de oppervlakte gaan. Nu zweven we in het niets. Op onze trim zweven we op 45 meter diepte met zo’n 45 minuten aan decompressie nog te gaan. Van onderen zien we ook Vic en Filip opstijgen. Gerard pakt zijn eigen reel en decoboei erbij en begint een nieuwe lijn te maken. Nu we al 5 duikdagen bezig zijn hebben we aardig van rest stikstof en helium in ons lichaam, waardoor de decompressie steeds langer wordt, zelfs als we korter op diepte zijn. Gelukkig heeft Gerard zijn boeitje inmiddels opgelaten en hebben we weer een lijn op gemakkelijker onze deco te doen. Nu hopen dat ik mijn spullen weer terug kan krijgen, maar dat is een probleem voor later. Na een lange deco komen we weer boven. Gilbert vertelt ons dat onze decoboei inderdaad in de ankerlijn was gekomen. We zitten in een enorme oceaan en nog zitten de lijnen in de war. Gelukkig kunnen we de spullen allemaal weer uit het water halen.

Op de zonnige terugweg haalt Gilbert ineens het gas eraf. Weer hebben we een probleem met een van de motoren van het schip. Gilbert klimt de motorruimte in en begint weer met sleutelen. Een goed half uur is Gilbert bezig met de motor, terwijl Gerard het roer overneemt. Met degelijk Frans vakmansschap draaien beide motoren weer op vol vermogen. Wel zit er aardig wat water in het ruim, dus zeg Gilbert direct koers naar de haven. De pomp om het ruim leeg te pompen doet het natuurlijk ook niet. Gelukkig zijn er ook geen marifoon en een reddingsvest aan boord, dus bij grote problemen wordt het zwemmen naar de kant… Zo ver komt het vandaag echter niet, we komen veilig aan in de haven met weer een hele mooie duik achter de rug. Een hele goede trim en handigheid met decoballon zijn vaardigheden die weer essentieel bleken bij deze diepe wrakduiken. Of je zorgt gewoon dat de boel niet in de knoopt raakt…


Gilbert repareert de motor weer

Het vulhok voor de rebreathers

De hulpschroef van de Nelson

Update 8: Dag 7 – Duikdag 6 – Saracen, diepte 55 meter

Wat is de week weer snel gegaan. Vandaag alweer de laatste duikdag in het mooie Bretagne, voor we weer terug gaan naar de Nederlandse meren. Voor vandaag is het plan op nog eens terug te gaan naar de European op 70 meter diepte. Met de duiken die we al gemaakt hebben deze week nog in het lichaam wordt het waarschijnlijk een lange deco. Op het moment dat we de haven uit varen wordt het al duidelijk dat we geen rustige zee zullen hebben. Toch varen we door richting de eilanden Ile de Molene en Quissant. De European ligt nog voorbij Quissant ruim in open zee. Tussen de eilanden is de zee ng wat ruiger. Hoge golven komen van alle kanten en de gezichten staan wat zorgelijker. We willen de laatste duik natuurlijk wel maken.

Voorbij Quissant komt de ene grote roller na de andere voorbij. De European gaat het vandaag niet worden, dit wordt een beetje te gevaarlijk. Het water in en duiken kan wel, maar de boot inklimmen wordt een helse opgave. Gilbert gooit het roer om en vaart weer terug richting een ander wrak. Optie 2 is de Saracen. Eenmal daar aangekomen ziet de zee er rustig genieg uit en gooien we het anker op het wrak. Ook gooien we een deco-station met een backup decofles overboord. Tien minuutjes later springen we erin. Op een diepte van ongeveer 55 meter ligt het anker in het, een metertje of 50 van het wrak vandaan. Nu we wat laat zijn ten opzichte van de kentering begint de stroming al aardig op te komen. Op het wrak zelf is het niet veel beter. Een stevige deining gooit ons van links naar recht terwijl we ons vastklampen aan het wrak. Om ons heen zitten visnetten op het wrak die meedeinen in de stroming. Het is oppassen om niet in een net vast komen te zitten, dan kan de duik wel eens wat langer worden dan bedoeld…

Na een kwartiertje bodemtijd besluiten we dat het mooi geweest is. We zwemmen terug naar het decostation, die aan de ankerlijn vast zit. Karl, Gerard en ik (Onno) beginnen aan de opstijging. De stroming wordt nog wat sterker, waardoor we als vlaggen aan de ankerlijn wapperen. Je moet je stevig vast houden, anders spoel je gewoon weg. Na een half uurtje deco komen we boven bij de boeien van de ankerlijn. Hoge golven om ons heen… en geen boot. Ehh, Gilbert, waar ben je? In de grote zee met de hoge golven voel je je best klein. Ver in de verte zien we uiteindelijk Gilbert varen. Hij is Vic aan het oppikken die zijn deco al driftend heeft gedaan. Na een minuut of tien komt Gilbert naar ons toe. Vic zit al aan boord, maar Filip mist nog. We klimmen aan boord en vragen ons af waar Filip is. Hij zal zijn deco ook driftend aan het doen zijn, maar met de sterke stroming is hij al een aardig stuk verder weg. Na een minuut of 10 varen vinden we Filip twee kilometer verder, helemaal alleen tussen de grote golven. Hij begon zich toch al een beetje zorgen te maken. Zowel de kant als de eilanden zijn hier al snel een kilometer of vijf weg, en dat is een heel stuk zwemmen met de ruwe zee.

Aan boord zegt hij met een dramatisch stemmetje dat hij zoooo blij is ons te zien. Een serieuze ondertoon is echter niet te missen. Met iedereen veilig aan boord gaan we weer richting haven. De zee wordt steeds wilder, golven van een meter of vier slaan kapot op de vele rotsen die de zee hier rijk is. Je moet hier erg goed oppassen, want je boot slaat zo volledig kapot op deze rotsen met de lastig in te schatten golven. Dit gebeurde een vriend van Gilbert een aantal jaren terug, helaas kan hij het niet meer navertellen. Gilbert vaart ons echter veilig naar de haven, terwijl wij foto’s maken van het natuurgeweld om ons heen. Het is een mooie eindclimax van deze intensieve week.

Zwaar weer op zee


Vic en Onno genieten op het bovendek van de golven

Vissersboot of feestschip

Update 9: Dag 8 – Epiloog, diepte 0 meter, locatie:snelweg

Terwijl Gerard de volle TDC bus over de Franse wegen naar huis stuurt overdenk ik de week. We hebben een weekje mee mogen spelen in de eredivisie van het duiken. Ik (Onno) heb mijn eigen grenzen gevonden, ondervonden, maar ook weer een stap verder gezet. We hebben zo nu en dan slecht zicht gehad, stroming, vaak een ruige zee en met name erg intensieve duiken. Dit is mooi duiken! Alle aspecten van het (technisch) duiken komen hier voorbij: gas/duikplanning, decoballonnen schieten, reelen, decompressie en met name goed trimmen. Tevreden maar aardig gebroken kijken we terug, iedereen heeft veel geleerd, genoten en een erg gezellige week gehad. Nieuwe plannen voor toekomstige trips worden alweer gemaakt met mooie plannen hoe we deze trips o.a. qua materieel kunnen uitvoeren (rebreathers!).

Ik ga proberen in de komende dagen nog wat meer foto’s en hopelijk ook filmmateriaal toe te voegen. Binnenkort meer dus!

Tot slot:

Vic en Karl, bedankt voor de organisatie!
Gilbert, bedankt voor het varen en vullen van alle flessen!

Aan deze trip deden mee:
– Vic Verlinden
– Karl van de Auwera
– Filip Craey
– Gerard van der Kolk
– Onno Kok

 

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *